Dua Nedir?
Dua kelime
olarak; çağırmak, seslenmek, istemek, yardım talep etmek, Allah’a karşı
yalvarış, Allah’tan hayır ve rahmet dilemek gibi anlamlara gelir. Kur’an-ı
Kerim’de ise; kimi ayetlerde ibadet, kimilerinde yardım istemek,
kimilerinde de talep manalarında kullanılmıştır.
Istılah
manası olarak ise dua; kulun, bir şeyin olmasını veya olmamasını, gerekli şart
ve edeplerine uygun olarak, acz ve ihtiyacını ifade eden bir dille, Allahu
Teâla’dan istemesidir.
KUR’AN’DA DUÂ
Kur’an-ı Kerim’de dua ile ilgili bir çok ayet bulunmaktadır. Konuyla ilgili
ayetlerin bir kısmında peygamberlerin ve salih insanların dualarından
bahsedilirken, diğer bir kısmında da insanların Allah’a dua etmeleri
emredilmiş, duanın usûlü, adab ve tesiri üzerinde durulmuştur. Bunlardan
bazıları şöyledir:
“Kullarım
sana beni sorunca (haber ver ki;) işte ben muhakkak yakınım. Bana dua edince,
ben o dua edenin davetine icabet ederim. O halde onlar da Bana hakkıyla iman
etsinler ki, maksatlarına ulaşabilsinler.”
“Rabbiniz
şöyle buyurdu: Bana dua edin, size icabet (ve duanızı kabul) edeyim.”
“De ki: Dua
ve ilticanız olmasaydı Rabbim size değer verir miydi?”
PEYGAMBERİMİZİN
SÜNNETİNDE DUÂ
Hz. Peygamber Sallallahu Aleyhi ve Sellem Allah'ı zikretme hususunda
yaratılmışların en üstünü idi. Sükût edip susması da, konuşması da Allah'ı
zikretmesiydi. Dua onun hayatında adeta bir yaşam tarzına dönüşmüştü. Hz.
Peygamber Sallallahu Aleyhi ve Sellem birçok hadislerinde duanın önemini
belirtmektedir. Bu hadislerden bazıları şunlardır:
“Rabbimiz
hayâ ve kerem sahibidir. Kulu kendine el kaldırdığı vakit onun iki
elini boş çevirmekten haya eder.”
“Dua rahmet
kapılarının anahtarı, mü’minin silahı, dinin direğidir. Dua ibadettir, ibadetin
özüdür.”
“Kim
şiddet(li hadiseler) ve sıkıntı(lı zamanlar)larda duasını Allah’ın kabul
etmesini severse, iyilik (ve bolluk) vakitlerinde duayı çok yapsın.”
PSİKOLOJİK ve
RUHSAL YÖNDEN DUÂ
Duanın çok yönlü psikolojik etkileri, gerek teorik gerekse tecrübî
gözlemler seviyesinde açıklığa kavuşmuştur. Samimi inanç sürdüğü sürece, kişi
üzerinde duanın etkisi kesin ve mutlaktır. Duanın gerçek etkisi dua fiiliyle
teselli bulmadadır. Dua ile insan iradesi Allah'ın iradesine uyar ve ona tabi
olur.
Dua, kişide
iradî bir canlanmaya yol açarak her şeyden önce sıkıntıyı ortadan kaldırır.
Durumlar ve olaylar üzerine büyük bir estetik güç ve etkiye sahip kılar. Dua
sayesinde eşyanın anlamı gittikçe artan bir şekilde keşfedilir. Dua, kişide
zihnî, manevî ve ahlakî güçlerin daha iyi kullanılmasına, yücelip güçlenmesine,
ümit ve inancın canlanmasına, endişe, sıkıntı ve korkunun yatışmasına ve
kişiliğin en üst derecede bütünleşmesine imkan sağlayan bir etki gücüne
sahiptir.
Hatırdan hiç
çıkarmamak gerekir ki, ruhun da beden gibi birçok ihtiyaçları vardır. Tatmin
edilmemiş sonsuz istek ve arzularımız şuur altına atılarak, bizde umulmayan
zamanlarda çeşitli buhranlara, çeşitli iç sıkıntılara yol açar. Dua ile en gizli,
en mahrem duygularımızı dile getirir, içimizi boşaltır, ümidimizi
kuvvetlendirir, korkularımızı hafifletiriz. İçimize eşsiz bir rahatlık verir,
gerginlikleri gideririz. Duasız bir insan, ışıksız bir mahzene benzer. Dua ile
kendimizi Allah'a daha yakın hissederiz. Duasız insan, yalnızlığın karanlık
hapsi içinde çırpınan bir zavallıdır. Dua ile benlik davranışlarını aşabiliriz.
Çünkü dua; engel ve uzaklıklar tanımaz, zaman ve mekânlar ona engel olamaz. Dua
ile sonsuz aczimizi yüce Allah'ın sonsuz kudretine bağlama saadetine ereriz.
Dua ile ruh gücünü kanatlandırırız. Duada kendi gücümüzle değil, Allah'ın
sonsuz gücüyle meydan okuruz.
SAĞLIK
AÇISINDAN DUÂ
Tarih boyunca duanın bedensel ve ruhsal hastalıklar üzerinde çok büyük
tesiri olduğu bilinmektedir. Bir çok din psikoloğu, duanın mükemmel bir tedavi
vasıtası olduğunu belirlemiş bulunmaktadır.
Bedensel
rahatsızlıkların tedavisinde de duanın, şifa ile sonuçlanan olumlu etkileri
meydana getirdiği, bilimsel gözlemlere dayalı olarak ileri sürülmektedir. Esasen,
her türlü hastalığın tedavisinde, gerek hasta, gerekse hekim açısından önem
taşıyan hususların başında, şüphesiz ki; "hastanın maneviyatını
güçlendirme ve moralini yükseltme" gelmektedir. Birçok ağır vakalarda,
inançlı ya da tecrübeli hekimler, hastalarına öncelikle dua etmelerini tavsiye
etmektedirler.